Suyun Susturduğu Tarih: Kırk Değirmenler Yok Olmanın Eşiğinde
VAN-Van’ın Gürpınar ilçesinde yan yana dizilen Kırk Değirmenler, yalnızca taş duvarlardan ve eski çarklardan ibaret değil. Binlerce yıllık su mühendisliğinin izlerini taşıyan bu eşsiz miras, bugün susuzluk ve ilgisizlik arasında varlığını korumaya çalışıyor. Van’ın Gürpınar ilçesinde, yüzyıllardır aynı suyun sesiyle çalışan Kırk Değirmenler bugün sessizliğe gömülüyor. Bir zamanlar suyun gücüyle dönen taşlar, köylünün buğdayını una, suyu ise üretime dönüştürürken; bugün değirmenlerin büyük bölümü harabeye dönüşmüş durumda. Kırk Değirmenler’in hikâyesi sıradan bir değirmen hikâyesi değil. Bu yapıların kökleri, MÖ 8. yüzyılda Urartu Kralı Menua döneminde inşa edilen Şamran Kanalı’na kadar uzanıyor. Gürpınar Ovası’ndan Van Ovası’na tatlı su taşımak amacıyla kurulan Şamran Kanalı üzerine şekillenen değirmen sistemi, dönemin mühendislik anlayışının çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Tek bir kaynaktan gelen su, değirmenlere dağılıyor; değirmenlerin çarklarını döndürdükten sonr...
